اوّل آنكه مصنّف - قدّس اللّه سرّه - بيان كرد . دويم آنكه اللّه تعالى قادر است ؛ يعنى فاعل است به قصد و اختيار ؛ و اين تصوّر نمىتوان كرد مگر به « 1 » عالم بودن به مقصود . و مصنّف بيان كرده است اوّل را و ذكر نكرده است دويم را . بار خدايا ! مگر آنكه جواب بگوييم كه اين معلوم شد از كلام مصنّف به التزام ؛ آنجا كه گفته‌اند : اللّه تعالى قادر مختار است « 2 » . پس تأمّل كن . و نيز ثابت است به ادلّهء سمعى از كتاب و سنّت كه اللّه تعالى عالم است و علم اللّه تعالى عامّ است ، چنانچه قدرت او « 3 » عامّ بود ؛ و به اين اشارت كرد مصنّف - قدّس اللّه سرّه - : و علمه يتعلّق بكلّ معلوم « 4 » ، لتساوى نسبته إلى جميع المعلومات إليه ، لأنّه حيّ ؛ فهو يصحّ أن يعلم كلّ معلوم ؛ فيجب له ذلك لاستحالة افتقاره إلى غيره . يعنى : علم اللّه تعالى متعلّق است به جميع معلومات . جهت آنكه « 5 » مساوى است نسبت جميع معلومات به اللّه تعالى . از براى آنكه اللّه تعالى حىّ است و هر حىّ صحيح است كه بداند هر معلوم را . پس اللّه تعالى را صحيح است كه بداند هر معلوم را ؛ و هر محلّ كه صحيح است كه اللّه تعالى بداند هر معلوم را ، پس واجب است كه اللّه تعالى بداند هر معلوم را . از براى آنكه صفات اللّه تعالى عين ذات است و زايد بر ذات نيست ؛ و محال است استناد صفات اللّه تعالى به غير نفس اللّه تعالى . از براى آنكه محال است احتياج و صفت نفسى ؛ و صفت نفسى هرگاه صحيح

--> ( 1 ) . س : - به . ( 2 ) . س : - است . ( 3 ) . س : - او . ( 4 ) . س : علم . ( 5 ) . س : معلومات از اين آنكه .